Bioodpady to jedna z najważniejszych frakcji w całym systemie gospodarki odpadami. Powstają codziennie, w każdej kuchni i w każdym ogrodzie: przy obieraniu warzyw, parzeniu kawy czy herbaty, koszeniu i porządkach w ogrodzie. Mogą z nich powstać odnawialna energia i kompost, lecz pod jednym warunkiem: muszą być dobrze posegregowany.
Jednym z najbardziej poważnych i najczęstszych zanieczyszczeń we frakcji bio są… plastikowe worki, w których wyrzucamy takie odpady. Worek z tworzywa sztucznego, nawet jeśli służył tylko do wyniesienia obierek z kuchni, po wrzuceniu do brązowego pojemnika staje się problemem: przy odbiorze, transporcie, przetwarzaniu i odzysku.
Spis treści
Bioodpady to surowce
Dobrze zebrane bioodpady mogą zostać przetworzone w kompost, środek poprawiający właściwości gleby albo biogaz. W Zakładzie Zagospodarowania Odpadów w Trzebani, należącym do RCGO reSort, bioodpady kuchenne są wykorzystywane w instalacji fermentacji. W specjalnych komorach materia organiczna jest przetwarzana w kontrolowanych warunkach, a efektem procesu jest biogaz, który może być zamieniany w energię elektryczną i ciepło.
To pokazuje, że obierki, fusy po kawie, resztki warzyw i owoców czy zwiędłe kwiaty nie muszą być problemem. Mogą pracować na rzecz regionu; wspierać produkcję lokalnej energii, ograniczać ilość odpadów kierowanych do mniej korzystnych procesów i poprawiać wyniki recyklingu.
Aby tak się stało, frakcja bio musi być czysta. Jeśli do pojemnika trafiają plastikowy worek, szkło, metal, popiół, ziemia, kamienie, odpady higieniczne albo inne przypadkowe odpady, cała wartość bioodpadów spada. Zamiast surowca mamy wtedy mieszaninę, którą trzeba dodatkowo doczyszczać, a czasem przekierować do innego zagospodarowania, marnując jej potencjał.
System pojemnikowy czy workowy?
Przez lata w wielu gminach w Polsce bioodpady odbierano w workach. To rozwiązanie wydawało się wygodne, ale w praktyce ma poważne ograniczenia. Bioodpady są wilgotne, ciężkie i szybko ulegają rozkładowi. Worki nie zawsze dobrze znoszą kilkanaście dni magazynowania resztek kuchennych, zwłaszcza latem. Mogą pękać, przeciekać, przyciągać owady i powodować zabrudzenia w miejscu odbioru.
Pojemnik lepiej nadaje się do czasowego gromadzenia bioodpadów. Jest stabilniejszy, łatwiejszy do opróżnienia i bezpieczniejszy dla pracowników odbierających odpady. Ogranicza też ryzyko, że zawartość rozerwanego worka wysypie się na chodnik, podjazd albo ulicę. W przypadku pojemników wentylowanych dochodzi jeszcze jeden argument: bioodpady mogą tracić część masy przez naturalne odparowanie wody. To ważne, bo mniejsza masa odpadów oznacza mniej obciążenia dla całego systemu.
Najważniejszy pozostaje jednak efekt jakościowy. Zbiórka pojemnikowa pomaga odchodzić od wrzucania bioodpadów w plastikowych workach, a to właśnie plastik jest jednym z największych problemów dla instalacji, które mają przetwarzać odpady organiczne.
Co wrzucać do brązowego pojemnika?
Do brązowego pojemnika powinny trafiać przede wszystkim odpady kuchenne pochodzenia roślinnego i drobne odpady zielone. To m.in. obierki z warzyw i owoców, skórki, pestki, fusy po kawie i herbacie, skorupki jaj, zwiędłe kwiaty, liście, drobne gałązki, trawa czy resztki roślin.
Ważne jest, aby wrzucać je luzem. W kuchni można do tego używać małego pojemnika, miski albo wiaderka, a następnie opróżnić je bezpośrednio do brązowego pojemnika. Nie należy zostawiać bioodpadów w reklamówkach ani workach foliowych.
Do bioodpadów nie powinny trafiać za to: plastik, szkło, metal, popiół, ziemia, kamienie, odpady higieniczne, pieluchy, oleje, opakowania po żywności, żwirek dla zwierząt czy odpady zmieszane.
Kolejnym problemem są ziemia i kamienie. Szczególnie w przypadku odpadów ogrodowych mieszkańcy mogą mieć pokusę, aby do brązowego pojemnika wrzucać wszystko, co pochodzi z prac przy roślinach.
Takie zanieczyszczenia zwiększają masę odpadów, ale nie mają wartości w procesie biologicznego przetwarzania. Mogą utrudniać pracę urządzeń, pogarszać jakość końcowego produktu i zwiększać koszty.
Czyste bioodpady
Każdy zanieczyszczony pojemnik to dodatkowa praca. Odpady trzeba sprawdzić, doczyścić, czasem odrzucić część materiału albo skierować go do mniej korzystnego zagospodarowania. To oznacza wyższe koszty transportu, przetwarzania i obsługi instalacji.
Czysta frakcja bio działa odwrotnie. Łatwiej ją przetworzyć, daje lepszy efekt technologiczny i zwiększa szansę, że odpady organiczne rzeczywiście wrócą do obiegu jako energia, kompost lub środek poprawiający właściwości gleby. Dobra segregacja nie jest więc tylko kwestią porządku przy pojemniku. Ma realne znaczenie dla całego systemu, także finansowe.
Za przykład może tu posłużyć biogaz wytwarzany przez RCGO reSort. Dzięki niemu nasz Zakład Zagospodarowania Odpadów w Trzebani jest samowystarczalny energetycznie.
Kompostowanie u źródła
Nie wszyscy mieszkańcy muszą jednak przekazywać bioodpady do systemu odbioru. W zabudowie jednorodzinnej dobrym rozwiązaniem może być przydomowy kompostownik. Obierki, fusy, liście czy drobne odpady ogrodowe mogą zostać przetworzone na miejscu w naturalny kompost. To ogranicza ilość odpadów odbieranych z nieruchomości, ogranicza koszty transportu i pozwala wykorzystać materię organiczną we własnym ogrodzie.
Kompostowanie u źródła ma jednak sens tylko wtedy, gdy jest prowadzone prawidłowo. Tak samo jak w brązowym pojemniku, liczy się czystość frakcji i brak plastiku, szkła, metalu czy innych zanieczyszczeń.
[FOTO 5]
Zmiana na lepsza
Rezygnacja z plastikowych worków to krok w stronę lepszej jakości surowca i sprawniejszego przetwarzania. Dla mieszkańca oznacza to konieczność wyrobienia kilku prostych nawyków: nie powinniśmy wyrzucać bioodpadów w foliówkach, mieszać ich ze zmieszanymi, dokładać do nich ziemi, kamieni, plastiku ani szkła.
To niewielka zmiana w kuchni i ogrodzie, ale duża różnica dla naszych instalacji. Każdy wolny od zanieczyszczeń pojemnik bio to większa szansa na produkcję energii, kompostu i wartościowego materiału organicznego wysokiej jakości.
Bioodpady naprawdę mogą być zasobem. Ale o tym, czy nim zostaną, decydujemy w domu – przy kuchennym blacie, w czasie prac ogrodowych i przy wynoszeniu resztek do brązowego pojemnika.
FAQ
1. Czym jest biogaz?
Biogaz to gaz powstający podczas fermentacji bioodpadów, czyli rozkładu materii organicznej w kontrolowanych warunkach, bez dostępu tlenu. Może być wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Po dodatkowym oczyszczeniu biogaz może zostać przekształcony w biometan.
2. Co może powstać z bioodpadów?
Z dobrze posegregowanych bioodpadów mogą powstać m.in. biogaz, energia elektryczna, ciepło, kompost albo środek poprawiający właściwości gleby. Warunek jest jeden: bioodpady muszą być czyste, czyli bez plastiku, szkła, metalu, ziemi, kamieni i innych zanieczyszczeń.
3. Czy mogę wyrzucić bioodpady w plastikowym worku?
Nie. Bioodpady należy wrzucać do brązowego pojemnika luzem. Plastikowy worek, reklamówka czy foliówka są zanieczyszczeniem frakcji bio. Utrudniają przetwarzanie odpadów, obniżają jakość surowca i mogą zwiększać koszty całego systemu.
